قانون اهم به زبان ساده (آموزش تصویری + مثال عملی)

📌 قانون اهم در یک نگاه

فرمول طلایی:

ولتاژ = جریان × مقاومت
V = I × R

مثلث قانون اهم:

    V
   / \
  I   R

🎯 قانون اهم به زبان عامیانه

تشبیه آب در لوله:

سیستم آب	معادل الکتریکی	قانون اهم
فشار آب	ولتاژ (V)	نیروی محرکه
مقدار آب جاری	جریان (I)	تعداد الکترون‌ها
قطر لوله	مقاومت (R)	مانع حرکت

یعنی:
هرچه فشار آب بیشتر (ولتاژ ↑) و لوله گشادتر (مقاومت ↓) → آب بیشتری جاری می‌شود (جریان ↑)

🔢 سه فرمول اصلی

۱. محاسبه ولتاژ:

V = I × R

مثال: اگر جریان ۲ آمپر و مقاومت ۱۰ اهم باشد:
V = ۲ × ۱۰ = ۲۰ ولت

۲. محاسبه جریان:

I = V ÷ R

مثال: اگر ولتاژ ۱۲ ولت و مقاومت ۴ اهم باشد:
I = ۱۲ ÷ ۴ = ۳ آمپر

۳. محاسبه مقاومت:

R = V ÷ I

مثال: اگر ولتاژ ۹ ولت و جریان ۰.۵ آمپر باشد:
R = ۹ ÷ ۰.۵ = ۱۸ اهم

🧩 مثال‌های واقعی از زندگی

مثال ۱: شارژر موبایل

باتری پاوربانک: ۵ ولت
مقاومت مدار شارژ: ۲.۵ اهم
جریان محاسبه شده:
I = V ÷ R = ۵ ÷ ۲.۵ = ۲ آمپر

مثال ۲: لامپ خودرو

باتری ماشین: ۱۲ ولت
لامپ کوچک: مقاومت ۶ اهم
جریان لامپ:
I = ۱۲ ÷ ۶ = ۲ آمپر

مثال ۳: بخاری برقی

برق خانه: ۲۲۰ ولت
بخاری ۲۰۰۰ وات: مقاومت چقدر؟
۱. اول جریان را پیدا کن: I = P ÷ V = ۲۰۰۰ ÷ ۲۲۰ ≈ ۹.۱ آمپر
۲. حالا مقاومت: R = V ÷ I = ۲۲۰ ÷ ۹.۱ ≈ ۲۴ اهم

📊 جدول مقادیر معمول

وسیله	ولتاژ (V)	جریان (I)	مقاومت (R)
باتری قلمی	۱.۵ ولت	۰.۵ آمپر	۳ اهم
LED معمولی	۳ ولت	۰.۰۲ آمپر	۱۵۰ اهم
لامپ ۱۰۰ وات	۲۲۰ ولت	۰.۴۵ آمپر	۴۸۸ اهم
کولر آبی	۲۲۰ ولت	۱۰ آمپر	۲۲ اهم
شارژر موبایل	۵ ولت	۲ آمپر	۲.۵ اهم

🎮 تمرین عملی (حل‌شده)

مسئله ۱:

یک مقاومت ۱۰۰ اهمی به باتری ۹ ولتی وصل شده. جریان چقدر است؟

حل:

I = V ÷ R
I = ۹ ÷ ۱۰۰ = ۰.۰۹ آمپر = ۹۰ میلی‌آمپر

مسئله ۲:

می‌خواهیم یک LED با ولتاژ ۳V و جریان ۲۰mA را به باتری ۱۲V وصل کنیم. چه مقاومتی نیاز داریم؟

حل:

ولتاژ اضافی = ۱۲ - ۳ = ۹ ولت
R = V ÷ I = ۹ ÷ ۰.۰۲ = ۴۵۰ اهم

مسئله ۳:

یک سیم‌پیچ موتور ۲ آمپر جریان می‌کشد و مقاومت آن ۵۰ اهم است. ولتاژ کار آن چقدر است؟

حل:

V = I × R = ۲ × ۵۰ = ۱۰۰ ولت

🛠 چگونه در عمل استفاده کنیم؟

گام‌های حل مسئله:

۱. مقادیر معلوم را بنویس (V، I یا R)
۲. فرمول مناسب را انتخاب کن
۳. واحدها را یکسان کن (ولت، آمپر، اهم)
۴. محاسبه کن
۵. جواب را بررسی کن (معقول است؟)

⚠️ محدودیت‌های قانون اهم

قانون اهم همیشه کاربرد ندارد در:

نیمه‌هادی‌ها (دیود، ترانزیستور)
قطعات غیرخطی (لامپ گازی)
دمای خیلی بالا یا پایین
مدارهای AC با فرکانس بالا

در این موارد از قانون اهم تعمیم‌یافته استفاده می‌شود:

V = I × Z

که Z امپدانس (مقاومت مختلط) است.

🧠 ترفندهای یادگیری

۱. مثلث قانون اهم را حفظ کن:

    V
   / \
  I   R

با انگشت روی مقداری که می‌خواهی بپوشان:

V را می‌خواهی؟ → I × R
I را می‌خواهی؟ → V ÷ R
R را می‌خواهی؟ → V ÷ I

۲. شعر برای یادگیری:

ولتاژ اگر می‌خواهی پیدا  
جریان در مقاومت بپیچا  
جریان اگر گم کرده‌ای راه  
ولتاژ را بر مقاومت بخشا  
مقاومت اگر نداری در دست  
ولتاژ را بر جریان بستان

۳. رنگ‌های مقاومت:

یادگیری کد رنگ مقاومت‌ها کمک می‌کند:

قهوه‌ای (۱)، قرمز (۲)، نارنجی (۳) → ۱۲۳
۱۲۳ × ۱۰۰۰ = ۱۲۳۰۰۰ اهم = ۱۲۳ کیلواهم

📱 ماشین حساب قانون اهم

برای محاسبه سریع:

اگر داشته باشی	فرمول
I و R	V = I × R
V و R	I = V ÷ R
V و I	R = V ÷ I

مثال آنلاین:
مقاومت ۲۲۰ اهم، جریان ۰.۵ آمپر → ولتاژ = ۱۱۰ ولت

🏆 چکلیست تسلط بر قانون اهم

✅ می‌توانم مثلث قانون اهم را بکشم
✅ سه فرمول را از حفظ می‌دانم
✅ می‌توانم واحدها را تبدیل کنم (mA به A و غیره)
✅ می‌توانم برای LED مقاومت محدودکننده حساب کنم
✅ می‌دانم چه زمانی قانون اهم کاربرد ندارد

🎓 آزمون کوچک

سوال ۱:

باتری ۶ ولت، مقاومت ۳۰ اهم → جریان؟
جواب: ۰.۲ آمپر (۲۰۰ میلی‌آمپر)

سوال ۲:

جریان ۲ آمپر، مقاومت ۱۵ اهم → ولتاژ؟
جواب: ۳۰ ولت

سوال ۳:

ولتاژ ۲۴ ولت، جریان ۰.۸ آمپر → مقاومت؟
جواب: ۳۰ اهم

🔗 مقالات مرتبط

مقاومت سری و موازی → [مشاهده مقاله]()
محاسبه توان الکتریکی → [مشاهده مقاله]()
استفاده از مولتی‌متر → [مشاهده مقاله]()

✅ نتیجه‌گیری

قانون اهم ABC الکترونیک است:

A (Ampere) = جریان
B (Battery) = ولتاژ
C (Component) = مقاومت

اگر فقط یک فرمول از برق یاد بگیری، همین باشد کافی است!

📞 سوال داری؟ در بخش نظرات بپرس یا در دوره رایگان ما ثبت‌نام کن:
[دوره رایگان الکترونیک عملی]()

نویسنده: علیرضا
سطح: مبتدی
زمان مطالعه: ۶ دقیقه
آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۳/۰۲/۱۵

📌 قانون اهم در یک نگاه

فرمول طلایی:

مثلث قانون اهم:

🎯 قانون اهم به زبان عامیانه

تشبیه آب در لوله:

🔢 سه فرمول اصلی

۱. محاسبه ولتاژ:

۲. محاسبه جریان:

۳. محاسبه مقاومت:

🧩 مثال‌های واقعی از زندگی

مثال ۱: شارژر موبایل

مثال ۲: لامپ خودرو

مثال ۳: بخاری برقی

📊 جدول مقادیر معمول

🎮 تمرین عملی (حل‌شده)

مسئله ۱:

مسئله ۲:

مسئله ۳:

🛠 چگونه در عمل استفاده کنیم؟

گام‌های حل مسئله:

⚠️ محدودیت‌های قانون اهم

قانون اهم همیشه کاربرد ندارد در:

در این موارد از قانون اهم تعمیم‌یافته استفاده می‌شود:

🧠 ترفندهای یادگیری

۱. مثلث قانون اهم را حفظ کن:

۲. شعر برای یادگیری:

۳. رنگ‌های مقاومت:

📱 ماشین حساب قانون اهم

🏆 چکلیست تسلط بر قانون اهم

🎓 آزمون کوچک

سوال ۱:

سوال ۲:

سوال ۳:

🔗 مقالات مرتبط

✅ نتیجه‌گیری

دیدگاه‌ خود را بنویسید لغو پاسخ